Welcome to تراث
منوی کاربری  
ورود کاربران  




 


 برای ورود مشکل دارید؟
 ثبت نام کاربران جدید

بسم الله الرحمن الرحیم

آیا این روش، علمی است؟!
(معرفی پایگاه اینترنتی تراث)

چندی است که جناب آقای دکتر محسن کدیور به سبب دیدگاه‌های ویژه‌ای که ارائه کرده‌اند، به گونه‌ای نو شناخته می‌شوند.
ایشان دراردیبهشت‌ماه سال 1385 با نگاشتن مقاله‌ای که در فصلنامه‌ی مدرسه نوشتند، نگاه‌ها را به‌سوی خود متوجه کردند. این مقاله، «قرائت فراموش شده: بازخوانی نظریه‌ی علمای ابرار» نام داشت.
مقاله‌ی ایشان که عنوانش گویای طلوع «نظریه»‌ای جدید در تاریخ کلام شیعه بود، از آن پس مبنای تمام فعالیت‌های تبلیغی ایشان قرار گرفت. به این معنا که جناب آقای دکتر کدیور، در مناسبت‌های دینی موضوعی را برمی‌گزیدند که هم با آن مناسبت همخوان باشد، و هم به‌گونه‌ای در مسیر القای نظریه‌ی علمای ابرار قرارگیرد.
به‌عنوان نمونه‌هایی که به زمان پیش از انتشار مقاله مربوط می‌شدند؛ ایشان در جلساتی که در آذرماه سال 1384 در دانشکده‌ی فنی دانشگاه تهران ... ادامه ...


بررسی شواهد تاریخی باورمندی شیعه به مقام -مفتـرض الطاعـه بودن امـام - با تأکید بر سه قرن اوّل

اطاعت محض از امام جزء مواردی از اعتقادات شیعه است که همواره مورد سوال واقع شده است. اما باید دانست که این از باورهایی است که شیعه از ابتدا بدان معتقد بوده، و آن را در مقاطع مختلفی تاریخی به شکل‌های گوناگون بروز داده است. آقای دزفولی در مقاله «بررسی شواهد تاریخی باورمندی شیعه به مقام -مفتـرض الطاعـه بودن امـام - با تأکید بر سه قرن اوّل» شواهدی از تاریخ ظهور امامت در جامعه را حکایت می‌کند که گویای این مطلب است که ماهیت فرمان برداری از امام در هر دورۀ زمانی از حیات ائمه در اذهان شیعیان وجود داشته و امری انکار ناپذیر است.
ایشان همچنین بیان کرده‌اند که حتی انحرافاتی که از مکتب تشیع دیده می‌شود در جوهر این باور نیست؛ بلکه در یافتن مصادیقی است که باید از ایشان فرمان برد و مطیع محض آنها بود.
برای مطالعهٔ این مقاله می‌توانید به بخش «مقالات مربوط» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ جمعه، ۱۴ شهریور ۱۳۹۳
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


معیار غلو در اندیشه شیخ صدوق

یکی از محور‌هایی که امروزه این نویسندگان به‌صورت جدی در پی تقدس‌زدایی از آن هستند، مقام و منزلت ائمه(ع) است. ایشان سعی دارند با زمینی جلوه دادن مقام امامت، هرگونه منصب الهی و قدسی را از ائمة طیبین و طاهرین نفی کنند. آنان حداکثر چیزی که برای ائمه ثابت می‌کنند، «علمای ابرار» (کدیور، 1385؛ مدرسی طباطبایی، 1389، ص 73 و 87) بودن است؛ به این معنا که ایشان هیچ ویژگی خاصی همچون علم لدنی، عصمت، نصب الهی و واسطة فیض بین خالق و مخلوق بودن ندارند؛ بلکه فقط علمایی بودند عالم به دین و عامل به احکام، و جز این هیچ ویژگی خاصی نداشته‌اند که موجب امتیاز آنها از دیگر مردم شود. سیدحسین مدرسی طباطبایی در کتاب مکتب در فرآیند تکامل و محسن کدیور در مقالات و سخنرانی‌های خود چنین بیان می‌کنند که اندیشة غالب در میان علمای شیعه از نیمة دوم قرن سوم تا نیمة قرن پنجم، نفی صفات فرابشری از ائمه(ع) است؛ یعنی علمای طراز اول شیعه در قرون اولیه معتقد بوده‌اند ائمه(ع) منصوب خدا نیستند وعلم لدنی و عصمت ندارند؛ و اعتقاد به وجود چنین صفاتی ـ نصب الهی، علم لدنی و عصمت ـ برای اهل‌بیت(ع)، نزد علمای قرون سوم تا پنجم غلو شمرده می‌شد و در قرون بعد پیدا شده است.
آنچه خواندید قسمتی از مقاله «معیار غلو در اندیشه شیخ صدوق» است. در این مقاله آقایان بلندقامت‌پور و ملکیان اقدام به نقد نحوه غالی شمردن افراد از سوی متفکران غربی و برخی دگراندیشان ایرانی پرداخته‌اند. در این راستا مولفین از نظریات شیخ صدوق برای مشخص کردن مرزهای غلو استفاده کرده‌اند.
برای مطالعهٔ این مقاله شما می‌توانید به بخش «نقد مکتب در فرآیند تکامل» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ سه شنبه، ۰۶ خرداد ۱۳۹۳
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


حدیث معرفت امام زمان عجل الله فرجه و نقد پاسخ دکتر کدیور

جناب آقای دکتر کدیور در پاسخ به سوالی در سایت شخصی خود، حدیث شریف و متواتر «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة» را مورد تضعیف و تشکیک و خدشه قرار دادند. در مقابل این پاسخ، حجت الاسلام مهدی سلمانپور اقدام به نقد مطلب کردند. در این نقد آقای سلمانپور پاسخ آقای کدیور را دارای خطاهای فاحش در واضحات بررسی روایات دانسته‌اند.
برای مطالعه این مقاله شما می‌توانید به بخش «نقد دیگر صاحب نظران» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ سه شنبه، ۰۶ خرداد ۱۳۹۳
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


نقدی بر فرضیه تطور امامت شیعی بررسی استنادهای کتاب «مکتب در فرایند تکامل»، بخش مربوط به دوران امامت حضرت امام صادق علیه السلام

آقای جواد علاء المحدثین در ادامه سلسه نقدهای خود بر کتاب مکتب درفرآیند تکامل به بررسی بخشی از کتاب مکتب در فرایند تکامل می پردازند که در آن، باور شیعیان نسبت به ضرورت قیام مسلحانه توسط امامان علیهم السلام و ابعادی از عقیده به مهدویت مورد تدقیق قرار می‌گیرد. در مباحث این بخش از کتاب، نهایتاً امور یاد شده، در تطور «امام شناسی شیعیان» تأثیرگذار دانسته (یا این گونه به مخاطب القا) می شود. در نقد آقای علاء المحدثین، به مواردی همچون عدم تطبیق دلیل و مدعی در کتاب، و بازخوانی مدارک ذکر شده در بخشی از پاورقی ها اقدام شده و عدم تطابق آنها با مدعای مطرح در متن کتاب نشان داده شده است.
برای مطالعهٔ این نقد شما می‌توانید به بخش «نقدهای مکتب در فرآیند تکامل» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ سه شنبه، ۰۶ خرداد ۱۳۹۳
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


مقاله «نقدی بر نظرات دکتر کدیور درباره حدود حجاب شرعی زنان» نوشته آقای حسین سوزنچی

چندی پیش آقای دکتر کدیور اقدام به انتشار برداشتی جدید از موضوع حجاب کرده‌اند که طی آن حجاب بانوان را به دو بخش الزامی بدون تغییر و الزامی باتوجه به عرف و زمان تقسیم کرده‌اند. ایشان سعی در انتساب تقسیم‌بندی پیشنهادی خود به آیه ۳۱ سوره نور نموده‌اند و استدلالاتی را به عنوان مقوم برای آن ذکر کرده‌اند.
آقای حسین سوزنچی اقدام به بررسی این برداشت کرده‌اند که طی آن دلالت آیه ۳۱ سوره نور را بررسی کرده‌اند که آیا از این آیه مقومی برای بیان آقای کدیور پیدا می‌شود یا نه. سپس در ادامه با توجه به عدم تقویت بیان آقای کدیور توسط این آیه، استدلال کرده‌اند که آیا اساسا می‌توان برای این ادعای آقای کدیور در متون دینی شاهدی پیدا کرد یا نه.
برای مطالعهٔ این مقاله شما می‌توانید به بخش «نقدهای دیگر صاحب‌نظران» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ سه شنبه، ۰۶ خرداد ۱۳۹۳
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


نقدی بر فرضیه تطور امامت شیعی بررسی استنادهای کتاب «مکتب در فرایند تکامل»، بخش مربوط به دوران امامت حضرت امام باقر علیه السلام

آقای علاء المحدثین در این مقاله به بررسی بخشی از کتاب مکتب در فرآیند تکامل که دربارهٔ ارائهٔ تحلیلی تاریخی دربارۀ «باور شیعیان نسبت به ضرورت قیام مسلحانه توسط امامان علیه السلام» و زوایایی از «عقیده به مهدویت در جامعه تشیع» است پرداخته‌اند. در کتاب مکتب در فرآیند تکامل همراه با بررسی این دو موضوع به تاثیرات آن نیز پرداخته شده است و نهایتاً تأثیر این امور در تطور «امام شناسی شیعیان» نتیجه گرفته ـ یا به طور غیر مستقیم القا ـ شده است.
در این بررسی، آقای علاء المحدثین به به مواردی همچون عدم تطبیق دلیل و مدعی در کتاب پرداخته و با بازخوانی مدارک ذکر شده در پاورقی بخشی از کتاب، عدم تطابق آنها با مدعای مطرح شده در کتاب بیان داده شده است.
در این بررسی همچنین برخی خطاهای روشی در تألیف کتاب از سوی آقای علاءالمحدثین به تفکیک بازگو شده است.
برای مطالعهٔ این مقاله به بخش «مکتب در فرآیند تکامل» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ پنجشنبه، ۲۳ آبان ۱۳۹۲
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


مقالهٔ تتبع ناتمام (جویا جهان‌بخش)

در شماره ۸۲ «کتاب ماه دین» آقای جویا جهان‌بخش نقدی تحت عنوان «تتبع ناتمام» دربارهٔ مقاله‌ای از آقای صالحی نجف‌آبادی در کتاب مجموعه مقالات ایشان نگاشته‌اند. این نقد بر مقالهٔ «آیا علی [علیه‌السلام] قاتل خود را بیدار کرد؟» نگاشته شده است. در مقاله مذکور آقای صالحی نجف آبادی قول مشهور ضربت خوردن امیرالمومنین علیه‌السلام در محراب نماز را مورد تشکیک جدی قرار داده و بیان کرده‌است که این قضیه شایعه‌ای بیش نیست و از طریق کتاب ناسخ التواریخ در میان شیعیان شایع شده است. آقای جویا جهان‌بخش با تتبعی اجمالی و به قول خود ایشان «... جمع‌آوری این گزارش‌ها نه به استقصای تام و نه به استمداد از لوح فشردهٔ رایانه‌ای، بلکه در یک تتبع شخصی کوتاه صورد گرفته است» شواهد بسیاری از کتب تاریخی قرون اولیه اسلام از فریقین نشان‌داده‌اند که به فرض قاعدهٔ اخلاقی حمل بر صحت در مقالهٔ آقای صالحی، باید آن را غیر علمی و دارای نقصان جدی دانست.
برای مطالعهٔ این مقاله شما می‌توانید به بخش «صالحی پژوهی» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ دوشنبه، ۰۶ آبان ۱۳۹۲
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


ملاحظاتی انتقادی درباره‌ی «مکتب در فرایند تکامل»

«ملاحضاتی انتقادی دربارهٔ مکتب در فرآیند تکامل» عنوان مقاله‌ای است که توسط آقای عبدالله ایمانگر یک‌سال پس از انتشار کتاب مکتب در فرآیند تکامل نگاشته شده است. در این مقاله ایشان نقدهای مختصر و نافع بر کتاب در سه بخش «تاریخ تشیع»، «توحید»، و «روزگار ما» وارد کرده‌اند.
در بحث تاریخ تشیع ایشان تاکید بسیاری بر روی این موضوع داشته‌اند که برای شناخت آنچه که به عنوان تشیع نزد ائمه و مردم شناخته می‌شود، باید بین عامه مردم و نزدیکان امام علیه‌السلام فرق تفاوت قائل شد. به بیان دیگر، برای اینکه مثلاً مفهوم امام از کلام خود امام فهمیده شود نباید به سراغ اعتقادات عامهٔ مردم آن روزگار رفت (که گاهاً در محدودیت دسترسی به امام بوده‌اند) بلکه باید اعتقادات نزدیکان ایشان را که فرصت کسب معرفت طولانی‌تری داشته‌اند مد نظر قرارداد. وگرنه، تحقیق از عموم مرد کم‌اطلاع روشی غیرعلمی در امور تاریخی است.
در بررسی از نقطه نظر توحیدی، ایشان به سراغ ناسازگاری‌های خود کتاب رفته‌اند و با مثال‌هایی نشان داده‌اند که مبتنی بر متن خود کتاب (که منجر به نتیجه‌گیری در وجود اشکالات توحیدی در اعتقادات عموم شیعیان از منظر آقا مدرسی شده است) نظرات و اعتقادات حداقلی بیان شده از جانب خود آقای مدرسی نیز دچار اشکالات توحیدی می‌شود!
در بخش سوم آقای ایمان‌گر اعتراض به نحوهٔ نقل احادیث و نتیجه‌گیری‌های کتاب وارد کرده‌اند. ایشان تاکید کرده‌اند که در کتاب بارها گفته شده که تنها قصد نقل تاریخ بدون جانب‌داری است ولی این عدم جانبداری با عدم وجود نظر از جانب مولف فرق دارد و مولف از زوایهٔ نظرات شخصی خود به موضوع وارد شده‌اند. مثلاً احادیثی که نظرات شاذی را از نظر نسبت دادن فرزندان ائمه به ایشان وجود دارد را بدون اینکه از صافی‌های معمول حدیثی آن‌ها را بگذرانند نقل کرده‌اند و با این کار فضای اعتقادی تشیع در این بدیهیات را هم مغشوش نشان‌داده‌اند حال آنکه با نقل روایت‌های غیر معتبر نمی‌توان فضای اعتقادی مسلم را خدشه‌دار قلمداد کرد.
برای مطالعهٔ متن کامل این مقاله شما می‌توانید به بخش «نقد مکتب در فرآیند تکامل» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ یكشنبه، ۰۵ آبان ۱۳۹۲
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


مقالهٔ «غلو در غلو»

در شناخت شئون ائمه علیهم السلام موضوع غلو و تشخیص بیانات غلو آمیز ناصحیح از توصیفات صحیح دربارهٔ ایشان همواره از دغدغه‌های اندیشمندان اسلامی بوده است. بطوریکه اشخاصی در تشخیص اینکه توصیفی از ویژگی‌های ائمه غلو آمیز است یا اینکه شانی خاص را مطرح می‌کنند دچار مشکل می‌شوند. اما گاهی غلو کردن به خود اینکه مسئلهٔ غلو تا چه حد در نصوص دینی نفوذ کرده است نیز گسترش می‌یابد به شکلی که گروهی این جریان را بسیار بزرگ می‌پندارند و هیچ متن دینی‌ای را از تیر رس آن خارج نمی‌دانند.
آقای محمد حسین موحدی ساوجی در مقالهٔ «غلو در غلو» به بررسی این موضوع پرداخته‌اند و بعد از دسته‌بندی غلو در ۷ گروه اعتقاد، سعی کرده‌اند نشان دهند چطور افراد خود در تشخیص غلو مبتلا به غلو شده‌اند و چگونه باید از این اشتباه اجتناب کرد.
برای مطالعهٔ این مقاله شما می‌توانید به بخش «نقد دیگر صاحب‌نظران» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ چهارشنبه، ۲۳ مرداد ۱۳۹۲
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


مقالهٔ «نقد روش‌شناسی نظریه علمای ابراربا تأکید برکتاب مکتب در فرآیند تکامل»

محدود کردن دایرهٔ شئون ائمه علیهم‌السلام با اختصاصص عنوان «علمای ابرار» به ایشان در کتاب مکتب در فرآیند تکامل، از جمله موضوعاتی در این کتاب است که با نقدهای گوناگونی مواجه شده است.
آقایان قربانی مبین و خسروپناه در مقالهٔ «نقد روش‌شناسی نظریه علمای ابراربا تأکید برکتاب مکتب در فرآیند تکامل» زاویهٔ جدیدی در نقد به ادعای مذکور گشوده‌اند و در آن مبانی منتج به این ادعا را مورد تشکیک قرارداده‌اند. در نهایت با شواهد ذکر شده از سوی نگارندگان مشخص شده است که روشهایی چون انتخاب گزینشی بین منابع و مغلطهٔ بین کلام امام و کلام رایج بین عوام شیعه در این استنتاج مورد استفاده واقع شده‌اند که روش‌هایی غیر قابل قبول در دست‌یابی به این موضوع هستند.
شایان ذکر است این مقاله مستخرج از پایان‌نامهٔ آقای حمیدرضا قربانی مبین می‌باشد که ذیل راهنمایی حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای دکتر خسروپناه در دانشگاه معارف اسلامی انجام شده است.
برای مطالعهٔ این مقاله شما می‌توانید به بخش «نقدهای مکتب در فرآیند تکامل» رجوع کرده و یا بر روی اینجا کلیک کنید.

نوشته شده توسط: Admin در تاریخ چهارشنبه، ۲۳ مرداد ۱۳۹۲
 ارسال به دوستان نسخه چاپی


    12345678910111213141516171819202122   >

جستجو  

کاربران حاضر  
فعلا:
4 مهمان و 0 کاربران ثبت نام شده حاضر.

شما می‌توانید از اینجا وارد سایت شده یا ثبت نام کنید.