Welcome to تراث
منوی کاربری  
ورود کاربران  




 


 برای ورود مشکل دارید؟
 ثبت نام کاربران جدید

آگاهی سوم یا علم غیب (آیت الله جعفر سبحانی)

(1237 مجموع کلمات موجود در متن)
(5108 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

آگاهی سوم یا علم غیب

آیت الله جعفر سبحانی





این کتاب را در آدینه بوک ببینید.

آیا ممکن است که انسانی بر اثر داشتن مقام ولایت، از پس پرده‌ی غیب گزارش دهد؟ آیا ممکن است که انسان کاملی، از ضمایر و قلوب آگاه گردد و از اعمال و انگیزه‌های آن‌ها مطلع شود؟ آیا ممکن است ...؟!
این سوالات و مانند آن، مولف محترم کتاب را بر آن داشته است تا جوابی کامل و درخور، برای جویندگان حقیقت به رشته‌ی تحریر درآورد.
روشی که نویسنده در این کتاب به کارگرفته است این است که علاوه بر توجه به قرآن و روایات، از جنبه‌ی مبانی علمی و حتی علوم طبیعی نیز مسئله‌ی علم غیب را بررسی کند و نشان دهد که پیشرفت علوم بشری، نقضی بر اعتقاد به علم غیب وارد نمی‌سازد.
در ابتدای کتاب، منظور از «غیب» در بحث علم غیب و تفاوت آن با سایر آگاهی‌ها و پیش‌بینی‌های علمی حقیقت غیب در کلام خداوند تبیین شده است.
در ادامه، مولف شاهراه‌های سه‌گانه معرفت یعنی «تجربه و حسّ»، «استدلال و تعقل» و «الهام و اشراق» را معرفی می‌کند. سپس با بیان مثال‌هایی از سخنان دانشمندان معاصر غربی که اعتراف به وجود آکاهی سوم نموده‌اند و شواهدی دیگر، نشان می‌دهد که اصل وجود این مسیر برای دستیابی به برخی حقایق هستی، مطلبی مسلم و پذیرفته در بین نخبگان است. مطلب مهمی که در بخش بعدی کتاب مورد تاکید قرارگرفته است این است که اگر از عنوان «آگاهی از غیب یا علم به غیب» برای پیامبران و ائمه علیهم السلام استفاده می‌کنیم، هرگز به این معنی نخواهد بود که آنها در این آگاهی شریک و قرین خداوند هستند؛ بلکه به تصریح علما و دانشمندان مسلمان، این آگاهی به صورت تعلیمی و غیر ذاتی است و فقط خداوند است که به صورت ذاتی و بدون تعلیم، از همه چیز آگاه است. شاهد این مدعی در بخش بعدی کتاب با عنوان گفتار دانشمندان پیرامون آگاهی پیامبر و امام از غیب می‌باشد که در آن همین نوع از علم به غیب درباره‌ی پیامبران و ائمه علیهم السلام مورد تایید علما و دانشمندان قرارگرفته است.
مولف در فصل بعدی فهرستی از تالیفات دانشمندان که همه یا بخشی از آن به بحث علم غیب اختصاص دارد را به ترتیب از متقدمین تا متاخرین ذکر می‌کند که به دلیل اهمیت این فهرست، آن را به طور کامل نقل می‌کنیم:


رساله‌هایی پیرامون آگاهی پیشوایان از غیب

کتاب‌ها و رساله‌هایی که پیرامون اثبات علم غیب پیامبر و امام بحث کرده‌اند سه گروه است:
یک: کتاب‌ها و رساله‌هایی که مستقلاً درباره‌ی علم غیب نگاشته شده است.
دو: کتاب‌هایی که مستقلاً درباره‌ی علم غیب نگاشته نشده، ولی در عین حال در این زمینه به‌طور گسترده بحث کرده و یا روایات مربوط به این مساله را جمع‌آوری نموده است.
سه: کتاب‌هایی که در آن‌ها به گونه‌ی مختصر و مجمل در این‌باره بحث شده است.
در اینجا فهرست نام کتاب‌های گروه اول و دوم را می‌آوریم تا روشن شود این مساله در نظر دانشمندان تا چه اندازه مورد اهمیت بوده است، زیرا واضح است که فراوانی بحث و تالیف درباره‌ی هر مساله دلیل بر اهمیت آن مساله می‌باشد.
1. «بصائر الدرجات» تالیف محمد بن حسن صفار (م. 290)، در این کتاب روایات مربوط به علم امام به‌طور بسیار گسترده‌ای گردآوری شده است.
2. «کافی» تالیف شیخ کلینی (م. 329)، در این کتاب نیز احادیث مربوط به علم امام به‌طور گسترده در حدود سی باب جمع‌آوری شده است.
3. «وافی» تالیف ملامحسن فیض کاشانی (م. 1091) در جلد اول این کتاب احادیث مربوط به علم امام نقل و بررسی شده است.
4. «اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات» تالیف شیخ حر عاملی (م. 1104)،‌در این کتاب صدها مورد از خبرهای غیبی رسول گرامی و ائمه هدی آورده شده است.
5. «مدینة المعاجز» تالیف سید هاشم بحرانی (م. 1107 یا 1109)، ‌در این کتاب نیز برابر آنچه یکی از دانشمندان معاصر می‌نویسد، ششصد و پنجاه مورد از خبرهای غیبی معصومان علیهم‌السلام نقل شده است.
6. «ینابیع المعجزات» نیز تالیف سید هاشم بحرانی، در این کتاب نیز احادیث مربوط به علم امام به گونه‌ای متوسط و نه بسیار گسترده جمع‌آوری شده است.
7. بحارالانوار تالیف علامه مجلسی (م. 1110)، جلد بیست و ششم از چاپ جدید این کتاب مربوط به احادیث علم امام است.
8. رساله‌ای پیرامون علم امامان علیهم‌السلام به نام «النور» تالیف شیخ الاسلام رشتی متوفای پس از سال 1279، نسخه‌ی خطی این رساله در قم، کتاب‌خانه آیة الله مرعشی موجود است.
9. رساله «المعارف السلمانیة بمراتب الخلفاء الرحمانی» نوشته‌ی مرحوم آقا سید عبدالحسین شیرازی (م. 1342 ه.ق)، این رساله در سال 1312 ه.ق چاپ شده است.
10. رساله «علم الساعة» تالیف حجة الاسلام تبریزی (م. 1312)، این رساله در سال 1286 چاپ شده است.
11. «مفاتیح الغیب» تالیف همان حجة الاسلام.
12. «علم الامام» تالیف مرحوم شیخ محمد حسین مظفر (م. 1381).
13. ترجمه‌ی همین کتاب با پاورقی‌هایی در تبریز چاپ شده است.
14. «الالهام فی علم الامام» تالیف دانشمند معاصر جناب آقای شیخ محمدعلی حائری سنقری، که در نجف چاپ شده است.
15. «اخبار غیبی علی علیه‌السلام» در این کتاب که نوشته‌ی یکی از دانشمندان معاصر است هفتاد و پنج مورد از خبرهای غیبی امیرالمومنان علی علیه‌السلام از نهج البلاغه و سایر کتاب‌ها جمع‌آوری کرده است.
16. رساله‌ی «علم غیب» نوشته دانشمند معاصر جناب آقای حاج شیخ علی نمازی شاهرودی، که در مشهد چاپ شده است. (معرفی نامه‌ای از این کتاب در پایگاه اینترنتی تراث نگاشته شده است؛ می‌توانید در اینجا ببینید)
17. رساله‌ی بحثی کوتاه درباره‌ی امام علیه‌السلام،‌ به فارسی، نوشته‌ی علامه‌ی طباطبایی قدس سره.
18. رساله‌ای دیگر، به عربی، نوشته‌ی حضرت علامه طباطبایی که نسخه‌ی خطی آن پیش نویسنده‌ی کتاب موجود است.
19. «وجیزة فی علم النبی» نوشته‌ی دانشمند معاصر جناب آقای امیری فیروزکوهی، این رساله در یکی از مجلات تهران چاپ شده است.
20. «مفاهیم القرآن» جلد سوم، تالیف نگارنده، در این کتاب به‌طور گسترده و تقریباً همه جانبه درباره‌ی علم پیامبران و امامان از نظر قرآن مجید بحث شده است و کتابی که اکنون در اختیار خوانندگان گرامی قرار می‌گیرد، به گونه‌ای اقتباس است از آن.


در موضوع علم غیب، آیات قرآن نقش بسیار مهمی ایفا می‌کنند زیرا هم موافقان وهم انکارکنندگان وجود علم غیب در پیامبران و ائمه علیهم السلام به آیات مختلفی از قرآن تمسک می‌جویند تا کلام خود را به تایید کلام الله برسانند. به همین دلیل در بخش بعدی کتاب، تک‌تک آیاتی که مورد توجه هر دو گروه بوده است. بررسی شده است تا در پایان این بخش، خوانده بتواند نتیجه‌گیری کند که برداشت کدام گروه از آیات قرآن صحیح است.
بعد از اثبات علم غیب برای پیامبران و امامان علیهم السلام از طریق قرآن در فصل قبل، مولف در سه فصل به بیان شواهدی از اخبار عینی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم، امیرالمومنین علیه‌السلام و سایر ائمه علیهم‌السلام می‌پردازد که صحت این اخبار با گذشت زمان روشن گردیده است.
مطالبی که تا اینجا به آنها اشاره شده، تقریباً نیمی از کتاب «آگاهی سوم یا علم غیب» را تشکیل می‌دهد. نیمه‌ی دوم کتاب اختصاص به پرسش‌های ده‌گانه‌ای دارد که عموماً در بحث علم غیب مطرح هستند. این سوالات بعضاً در قسمت‌های قبلی بطور ضمنی پاسخ داده شده‌اند؛ ولی در این بخش، به تفکیک و تفصیل بیشتری مورد بررسی واقع شده‌اند. از جمله‌ی این پرسش‌ها می‌توان به سوالات زیر اشاره کرد:
- آیا آگاهی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم از غیب که از آیات قرآن و روایات متواتر استفاده می‌شود، با آیات هشت‌گانه‌ای که به ظاهر آن را از پیامبر نفی می‌کنند قابل توجه است.
- از آیات قرآن حداکثر می‌توان علم غیب پیامبران را ثابت کرد، پس برای آگاهی ائمه علیهم السلام چه دلیلی داریم؟
- اگر امامان از غیب آگاهی دارند، چرا در برخی روایات آن را از خود نفی کرده‌اند؟
- اگر پیامبر و سایر معصومین علیهم السلام از حوادث آینده آگاه بودند، چرا هدف تیر حوادث قرار گرفتند؟


نسخه‌ی PDF این کتاب در قسمت کتابخانه پایگاه اینترنتی تراث موجود است. (می‌توانید از اینجا دانلود کنید)


جستجو  

کاربران حاضر  
فعلا:
26 مهمان و 0 کاربران ثبت نام شده حاضر.

شما می‌توانید از اینجا وارد سایت شده یا ثبت نام کنید.