Welcome to تراث
منوی کاربری  
ورود کاربران  




 


 برای ورود مشکل دارید؟
 ثبت نام کاربران جدید

سخنی با آقای دکتر محسن کدیور درباره ی خمس

(655 مجموع کلمات موجود در متن)
(4523 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

سخنی با آقای دکتر محسن کدیور درباره ی خمس
برای گرفتن نسخه‌ی PDF لطفاً اینجا را کلیک کنید




      مدتی قبل آقای دکتر محسن کدیور در یکی از جلسات روزهای پنجشنبه ی خود، ضمن بحث انفاق، به مسأله خمس رسیدند. برداشت ایشان در آن جلسه این بود که آیه ی خمس تنها به «غنایم جنگی» مربوط است. از این روست که «مستند قرآنی» برای سایر مسایل مربوط به خمس مورد اعتقاد شیعه نداریم.
این در حالی بود که ایشان برای اثبات ادعای خود هیچ دلیلی نیاورده بودند. حتی آیه ی خمس را هم برای مخاطبان خود قرائت نکردند!! تنها ادعایی کردند و گذشتند!
در پی آن؛ نوشته ای هفت صفحه ای و مختصر در نقد این ادعای ایشان توزیع گردید. ایشان نیز نظری عنایت آمیز به آن نوشته نکرده و چون همیشه، هیچ واکنشی ابراز ننمودند. شاید آن را از نظر علمی در رتبه ای غیر قابل اعتنا احساس می کردند!!
در هر حال؛ چند جلسه گذشت تا اینکه در روز پنجشنبه، 11 بهمن ماه 1386، این ادعای ایشان دوباره مطرح گردید. در ضمن؛ وعده ای نیز دادند تا در این جلسه بحثی مبسوط را در این باره ارائه کنند.
از آن روی که ایشان چنین وعده ای داده اند، خلاصه ای از نقد ذکر شده، به ایشان و شرکت کنندگان گرامی تقدیم می شود تا در خلال بحث خود، به این مسایل نیز نظری داشته باشند:
در آن نوشته، چهار شاهد از کتابهای لغت مشهور و معتبر عربی ـ از نویسندگان و محققین اهل سنت ـ معرفی شدند که بر آن بودند که کلمه ی «غنیمت» تنها به فایده های جنگی اختصاص ندارد. این کتابها عبارتند از: المفردات فی غریب القرآن، معجم مقاییس اللغة، منجد الطلاب، و رائد الطلاب.
از میان این کتابها، کتاب «المفردات فی غریب القرآن»، اثر راغب اصفهانی، مشهورتر است. آقای دکتر کدیور نیز در سخنرانی عاشورای امسال خویش در منزل آقای مهندس صباغیان، آن را به عنوان بهترین کتاب در زمینه ی کاووش در معنی لغات قرآن معرفی کردند. از این رو؛ تنها نظر این کتاب را یادآوری می کنیم:
«غنم: الغَنَم معروفٌ. قال: «و من الغنم و البقر حرّمنا علیهم شحومها». و الغُنم: إصابته و الظفر به ثم استعمل فی کل مظفور به من جهت العِدَی و غیرهم. قال: «و اعلموا انما غنمتم من شیء فکلوا مما غنمتم حلالاً طیباً.»
از عبارت راغب اصفهانی (لغتشناس مورد تأیید آقای دکتر کدیور) به دست می آید که غنیمت به هر فایده ای که از هر راهی حاصل شود، گفته می شود. بنابراین؛ ادعای ایشان درباره ی مستند قرآنی مورد نظرشان قابل قبول نیست.
گذشته از این مسأله؛ باید گفت که در آیه ی خمس کلمه ی «حرب» (به معنی جنگ) به کار نرفته است. آیه چنین نیست: «و اعلموا أنما غنمتم من شیء فی الحرب فأن لله خمسه ....»
در کاربردهای عرفی عرب نیز برای معنای غنمیت، حرب و جنگ را در نظر نمی گیرند. روایاتی هم که از رسول خدا صلی الله علیه و آله و ائمه ی معصومین علیهم السلام رسیده اند، به همین گونه هستند.
در آن نوشته، بحثی نیز درباره ی شأن نزول آیه ی خمس آورده شده که می رساند که آن شأن نزول نیز غنیمت را به سودهای جنگی محدود نمی کند. خوانندگان گرامی می توانند تفصیل این موضوع را در آن نوشته مطالعه نمایند.
جناب آقای دکتر کدیور در سخنرانی نخستین خود درباره ی خمس، اشاره کردند که شش سال برای درس خارج زکات وقت گذاشته اند. (!) بنابراین؛ از ایشان خواستاریم بجای بیان مختصر یک صورت مسأله و اثبات شده فرض کردن آن، دلایلی نیز ارائه کنند!

با تشکر و تقدیم احترام فراوان
جمعی از دانشجویان دانشکده ی فنی
دانشگاه تهران
25 بهمن ماه 1386


جستجو  

کاربران حاضر  
فعلا:
4 مهمان و 0 کاربران ثبت نام شده حاضر.

شما می‌توانید از اینجا وارد سایت شده یا ثبت نام کنید.