Welcome to تراث
منوی کاربری  
ورود کاربران  




 


 برای ورود مشکل دارید؟
 ثبت نام کاربران جدید

بازتاب تفکر عثمانی در حادثه ی کربلا - قسمت سوم

(1669 مجموع کلمات موجود در متن)
(2282 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی



بازتاب تفکر عثمانی در حادثه ی کربلا - قسمت سوم

منابع مقاله:

فصلنامه حوزه و دانشگاه، شماره 33، محمدرضا هدایت پناه؛


برای گرفتن نسخه‌ی PDF لطفاً اینجا را کلیک کنید.

نتیجه

با نگاهی گذرا به تحولات سیاسی - مذهبی کوفه در ده های 40 و 50 و سیاست گذاری های حزب اموی و عثمانی در تشیع زدایی و نهادینه کردن تفکر عثمانی در این شهر در می یابیم که اولا این برنامه ها می توانست افراد زیادی را به گرایش به تفکر عثمانی سوق دهد . این افراد می توانستند از طبقات مختلف جامعه باشند: کسانی که زخم خورده ی سیاست های امیرالمؤمنین (ع) بودند; افرادی که در مسائل سیاسی - مذهبی سست بنیان و یا شکاک بودند، کسانی که امور دنیوی می توانست دین آنان را تباه کند و آخرت خود را در مقابل تطمیع ها بفروشند; افرادی که در اثر تبلیغات زیاد فریب خورده و حقیقت بر آنان مشتبه شده بود; کسانی که بر اثر جو حاکم بر ضد شیعه و حمایت از تفکر عثمانی و دور پیدا کردن عثمانی مذهبان به تغییر موضع سیاسی وا داشته شدند و . . .

در این میان تشیع مذهبی بر ایمان و اعتقاد راسخ خود در حمایت از اهل بیت ثابت قدم ماند و تحت تاثیر جو قرار نگرفت و از امام دعوت به عمل آورد و به خصوص رهبرانشان در دعوت خود از امام حسین (ع) کاملا صادق بوده و به هر طریقی که بود خود را به امام رساندند و شهید شدند و بدین سان دعوت نامه ی خود را با خون خویش در کربلا امضا کردند . گروهی نیز که به دلایلی که بر ما پوشیده است، در یاری رساندن به مسلم کوتاهی کردند و از طرفی نتوانستند خود را به امام برسانند و از این رو خود را گنهکار می دانستند، با توبه و نهضت توابین بر سر پیمان خود باقی ماندند و با شهادت خود صداقت خویش را به اثبات رساندند .

اما گروهی دیگر که به صورت های مختلف در حزب اموی قرار گرفتند و سپاه عمر بن سعد را تشکیل دادند، از جمله اشرافی که برای امام نامه نوشتند، مانند عمرو بن حجاج و حجار بن ابجر و یزید بن حارث، به دلایل مختلف در حزب شیعیان نبودند که اهم آنها عبارت اند از:

1- تفاوت های بنیادی نامه ی اشراف با شیعیان;

2- برخورد متفاوت امام با شیعیان و اشراف;

3- تصریح مورخان به عثمانی بودن آنان;

4- اقرارها و تصریحات خود آنان در جدایی از شیعیان و گرایش تفکر عثمانی و اموی;

5- تطبیق ملاک ها و مشخصه های عثمانی مذهبان بر عملکرد و زندگی سیاسی آنان .

بر اساس این ادله و شواهد باید گفت که این گروه و بخش عمده ای از نیروها که در مقابل قیام امام حسین (ع) قرار گرفتند و سپاه ابن زیاد را تشکیل می دادند، دارای تفکر عثمانی بوده و کوفی بودن آنان هیچ گونه تعارضی با عثمانی بودنشان ندارد .

منابع

- قرآن مجید .

- ابن ابی الحدید، عبدالحمید بن محمد . شرح نهج البلاغة، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، قم: مکتبة آیة العظمی المرعشی النجفی، [بی تا .]

- ابن ابی شیبة، عبدالله بن محمد . 1416ق، المصنف فی الاحادیث و الآثار، تحقیق محمد عبدالسلام شاهین، بیروت: دارالکتب العلمیة .

- ابن اعثم کوفی، احمد . 1406ق، الفتوح، بیروت: دارالکتب العلمیة .

- ابن حجر، احمد بن علی . 1404، الف) تهذیب التهذیب، بیروت: دارالفکر .

- ابن حجر، احمد بن علی . ب) فتح الباری بشرح صحیح البخاری، بیروت: دار المعرفة .

- ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد . تاریخ ابن خلدون، بیروت: دار احیاء التراث،

- ابن سعد، محمد . 1410 ق، الف) الطبقات الکبری ، تصحیح عبدالقادر عطا، بیروت: دارالکتب العلمیه .

- ابن سعد، محمد بن سعد . ب) الطبقات الکبری، بیروت، دارالفکر، [بی تا).]

- ابن شبه، ابوزید عمر النمیری البصری . 1410ق، تاریخ المدینة المنورة، تحقیق فهیم محمود شلتوت، قم: دارالفکر .

- ابن شهر آشوب، محمد بن علی . 1376، مناقب آل ابی طالب ، تحقیق عده ای، نجف: المطبعة الحیدریة .

- ابن عبد ربه اندلسی، احمد بن محمد . 1403ق، العقد الفرید، بیروت: دار الکتاب العربی .

- ابن عدی، ابو احمد عبد الله . 1418ق، الکامل فی ضعفاء الرجال، تحقیق عادل احمد عبد الموجود و علی محمد معوض، بیروت: دار الکتب العلمیة .

- ابن العدیم، عمر بن احمد . 1409ق، بغیة الطلب فی تاریخ حلب، تحقیق سهیل زکار، بیروت، مؤسسة البلاغ .

- ابن عساکر، علی بن حسن . 1417ق، تاریخ مدینة دمشق، تحقیق علی شیری، بیروت: دار الفکر .

- ابن قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم . 1363، الامامة و السیاسة، قم: منشورات الرضی .

- ابن کثیر، اسماعیل . الف) البدایة والنهایة، تحقیق احمد ابو ملحم و دیگران، بیروت: دار الکتب العلمیة .

- ابن کثیر، اسماعیل . ب) البدایة والنهایة، بیروت، دارالفکر، [بی تا .]

- ابن ندیم، محمد بن اسحاق . الفهرست، تحقیق رضا تجدد، تهران .

- ابن نما حلی، محمد بن جعفر . 1369، مثیر الاحزان، نجف: المطبعة الحیدریة .

- ابن هلال ثقفی کوفی، ابراهیم بن محمد . 1355، الغارات او الاستنفار و الغارات، تحقیق سید جلال الدین محدث، تهران، انجمن آثار ملی .

- ابو حنیفه دینوری، احمد بن داود . 1409ق، الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر، قم، منشورات الرضی .

- ابو الشیخ الانصاری، محمد بن جعفر بن حیان . 1412ق، طبقات المحدثین باصبهان و الواردین علیها، تحقیق عبدالغفور عبدالحق حسین البلوشی، بیروت: مؤسسة الرسالة .

- ابوالفرج اصفهانی، علی بن الحسین . 1385، مقاتل الطالبیین، قم: دارالکتاب .

- ابو مخنف، لوط بن یحیی . 1367، وقعة الطف (مقتل الحسین)، تحقیق شیخ هادی یوسفی غروی، قم: مؤسسة النشر الاسلامی .

- اسکافی، ابو جعفر محمد بن عبدالله . 1402ق، المعیار و الموازنة، تحقیق محمد باقر المحمودی، بیروت .

- امینی، عبدالحسین احمد . 1397، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، بیروت: دارالکتاب العربی .

- امینی، عبدالحسین . 1366، ب) الغدیر فی الکتاب و السنة، تهران: دار الکتب الاسلامیة .

- باجی، سلیمان بن خلف بن سعد مالکی . التعدیل والتجریح، تحقیق احمد لبزار

- بحرانی، سید هاشم بن سلیمان، 1413ق، مدینة المعاجز الائمة الاثنی عشر و دلائل الحجج علی البشر، تحقیق الشیخ عزة الله المولائی الهمدانی، مؤسسة المعارف الاسلامیة .

- بغدادی، محمد بن حبیب . المحبر، تحقیق ایلزه لیختن شتیتر، بیروت: المکتبة التجاریة، [بی تا .]

- بلاذری، احمد بن یحیی . 1417ق، الف) انساب الاشراف، تحقیق سهیل زکار، بیروت: دارالفکر .

- بلاذری، احمد بن یحیی . 1394ق، ب) انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، بیروت، مؤسسة الاعلمی .

- بلاذری، احمد بن یحیی . ج) فتوح البلدان، قاهره، مطبعة لجنة البیان العربی .

- جعفریان، رسول . 1380، تاریخ و سیره سیاسی امیر مؤمنان علی بن ابی طالب (ع)، قم: انتشارات دلیل ما .

- خطیب بغدادی، احمد بن علی . 1417ق، تاریخ بغداد او مدینة السلام، تحقیق مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت: دارالکتب العلمیة .

- خوارزمی، موفق بن احمد . مقتل خوارزمی، قم، مکتبة المفید، [بی تا .]

- ذهبی، محمد بن احمد . 1410ق، الف) سیر اعلام النبلاء، تحقیق شعیب الانؤوط، مؤسسة الرسالة .

- ذهبی، محمد بن احمد . 1416ق، ب) میزان الاعتدال، تحقیق علی محمد معوض و عادل احمد عبد الموجود، بیروت: دارالکتب العلمیة .

- سبط ابن الجوزی، یوسف بن قزغلی . تذکرة الخواص، تهران: مکتبة نینوی الحدیثة، [بی تا .]

- سمهودی، نورالدین علی بن احمد . الف) جواهر العقدین فی فضل الشرفین .

- سمهودی، نورالدین علی بن احمد . ب) وفاء الوفاباخبار دار المصطفی، تحقیق محمد محیی الدین عبدالحمید، بیروت: دار الکتب العلمیة، [بی تا .]

- سید بن طاووس، علی بن موسی . اللهوف علی قتل الطفوف، قم: انوار الهدی .

- شیخ صدوق، محمد بن علی . 1414ق، الامالی، تحقیق قسم الدراسات الاسلامیة مؤسسة البعثة، قم: دار الثقافة .

- شیخ طوسی، محمد بن الحسن . 1404ق، الف) اختیار معرفة الرجال ، تحقیق میر داماد، محمد باقر الحسینی، سید مهدی رجائی، قم: موسسه آل البیت علیهم السلام .

- شیخ طوسی، محمد بن الحسن . 1365، ب) تهذیب الاحکام، تهران: دارالکتب الاسلامیه .

- شیخ طوسی، محمد بن الحسن . 1414ق، ج) الفهرست، تحقیق شیخ جواد القیومی، مؤسسة النشر الفقاهة .

- شیخ مفید، محمد بن نعمان . الف) الارشاد، با ترجمه سید هاشم رسولی محلاتی .

- شیخ مفید، محمد بن نعمان . ب) المزار، تحقیق مدرسة الامام المهدی (ع) باشراف السید الابطحی، قم: مدرسة الامام المهدی (ع).

- شیخ مفید، محمد بن نعمان . 1413ق . ج) مصنفات الشیخ المفید (الجمل و النصرة لسید العترة)، قم: المؤتمر العالمی لالفیة الشیخ المفید .

- شیرازی، محمد طاهر قمی . کتاب الاربعین فی امامة الائمة الطاهرین، تحقیق سید مهدی رجائی، قم: مطبعة الامیر، 1418ق .

- صنعانی، عبدالرزاق بن همام . المصنف ، تحقیق حبیب الرحمن الاعظمی، بیروت: المجلس العلمی .

- طبرانی، سلیمان بن احمد . 1404ق، المعجم الکبیر، تحقیق حمدی عبدالمجید سلفی، بیروت: دار احیاء التراث العربی .

- طبری، محمد بن جریر . الف) تاریخ الطبری - تاریخ الامم و الملوک - ، تحقیق محمد ابو الفضل ابراهیم، بیروت: دار سویدان، [بی تا .]

- طبری، محمد بن جریر . ب) تاریخ طبری، بیروت، مؤسسة الاعلمی، [بی تا .]

- عجلی، احمد بن عبدالله . 1405ق، تاریخ الثقات بترتیب نورالدین علی بن ابی بکر الهیثمی و تقی الدین السبکی ، تحقیق عبدالعلیم عبدالعظیم البستوی، المدینة المنورة، مکتبه الدار .

- عسکری، سید مرتضی . 1410ق، معالم المدرستین ، بیروت: موسسه النعمان .

- فیض کاشانی، مولی محسن . 1416ق، تفسیر الصافی، تحقیق الشیخ حسین الاعلمی، تهران: مکتبة الصدر .

- قاضی ابو حنیفه، محمد بن نعمان تمیمی . 1414ق، شرح الاخبار فی مناقب الائمة الاطهار، قم: مؤسسة النشر الاسلامی .

- کلینی، محمد بن یعقوب . 1350، الکافی، تحقیق الشیخ محمد الآخوندی، تهران: دار الکتب الاسلامیة .

- المالکی، حسن بن فرحان، 1418ق، نحو انقاذ التاریخ الاسلامی، موسسة الیمامة الصحیفة .

- محب الدین طبری، احمد بن عبدالله . 1408ق، ریاض النضرة فی مناقب العشرة المبشرین بالجنة، بیروت: دارالندوة الجدیدة .

- مزی، یوسف بن عبد الرحمن . 1403- 1404ق، تهذیب الکمال فی اسماء الرجال ، تحقیق بشار عواد معروف، بیروت: مؤسسة الرسالة .

- المشهدی، محمد بن جعفر . فضل الکوفة و مساجدها، تحقیق محمد سعید الطریحی، بیروت، دار مرتضی .

- المشهدی القمی، میرزا محمد . 1407ق، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، تحقیق مجتبی العراقی، قم: مؤسسة النشر الاسلامی .

- معروف الحسنی، هاشم . 1398ق، دراسات فی الحدیث و المحدثین، بیروت: دار التعارف .

- منقری، نصر بن مزاحم . 1403ق، وقعة صفین، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، قم، منشورات مکتبة آیة الله العظمی مرعشی .

- مؤلف مجهول (از علمای قرن سوم ه). اخبار الدولة العباسیة، تحقیق عبدالعزیز الدوری و الدکتور عبدالجبار المطلبی، بیروت: دار الطباعة و النشر


جستجو  

کاربران حاضر  
فعلا:
6 مهمان و 0 کاربران ثبت نام شده حاضر.

شما می‌توانید از اینجا وارد سایت شده یا ثبت نام کنید.